İçereği Atla
Türkiye'de Ulaşım, Ticaret ve Turizm - Test 2

Türkiye'de Ulaşım, Ticaret ve Turizm

Test 2 - Karma Soru Tipleri

Soru 1

Türkiye, son yıllarda Yüksek Hızlı Tren (YHT) ağını genişletme çalışmaları yapmaktadır. Haritada numaralandırılarak gösterilen merkezlerden hangisinin mevcut durumda aktif bir YHT hattı bağlantısı yoktur?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap E'dir. Türkiye'de mevcut YHT ağında Ankara (I), Eskişehir (II), Konya (III) ve Sivas (IV) gibi illerin bağlantısı bulunmaktadır. Ancak Erzurum (V) için şu an aktif bir yüksek hızlı tren hattı bulunmamaktadır, bu bölgeye ulaşım konvansiyonel (klasik) tren hatlarıyla sağlanmaktadır.

Soru 2

Yukarıdaki grafikte Türkiye'ye gelen yabancı ziyaretçi sayısının aylara göre dağılımı gösterilmiştir. Bu grafiğe göre Türkiye turizmi hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine kesin olarak ulaşılabilir?

  1. Kış turizminden elde edilen gelir, yaz turizminden elde edilenden fazladır
  2. Kültür turizmi faaliyetleri sadece ilkbahar ve sonbahar aylarında yapılmaktadır
  3. Turizm faaliyetleri yıl içerisine dengeli bir şekilde dağılmamıştır
  4. Gelen turistlerin tamamı Akdeniz ve Ege kıyılarını tercih etmektedir
  5. Yerli turistlerin turizm hareketliliği yabancı turistlerden daha fazladır
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Grafik incelendiğinde, turist sayısının Haziran, Temmuz, Ağustos aylarında zirve yaptığı, kış aylarında ise keskin bir düşüş yaşandığı görülmektedir. Bu durum, turizm faaliyetlerinin yıl içine dengeli dağılmadığını (mevsimsellik özelliğinin yüksek olduğunu) kesin olarak kanıtlar.

Soru 3

Geniş Ekonomik Gruplarİthalattaki Payı (%)
Ara (Ham) Mallar73.5
Sermaye (Yatırım) Malları14.2
Tüketim Malları12.1
Diğer0.2

Tabloda Türkiye'nin güncel bir yıla ait ithalatının mal gruplarına göre oransal dağılımı verilmiştir. Bu veriler analiz edildiğinde Türkiye ekonomisi ile ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

  1. Tüketim mallarında tamamen dışa bağımlı bir yapıdadır
  2. Tarım ürünleri ihracatı sanayi ürünlerinden fazladır
  3. Üretim ve sanayi faaliyetleri büyük oranda ithalata dayalıdır
  4. İhracat gelirleri ithalat giderlerini fazlasıyla karşılamaktadır
  5. Sermaye malları ithalatı sadece gelişmiş ülkelerden yapılmaktadır
Açıklama: Doğru cevap C'dir. İthalatta aslan payını (yaklaşık %74) "Ara (Ham) Mallar" oluşturmaktadır. Ara mallar, fabrikalarda işlenerek yeni ürünlere dönüştürülecek olan maddelerdir (enerji, yarı mamul madde vb.). Bu oranın yüksek olması, içerdeki sanayi üretiminin dışarıdan alınan hammaddelere bağımlı olduğunu gösterir.

Soru 4

Haritada Türkiye'deki bazı önemli antik kentlerin ve kültürel miras alanlarının konumları numaralandırılmıştır. Bu alanlardan hangisi, mozaik sanatının en güzel örneklerini barındıran ve Fırat Nehri kıyısında konumlanmış antik kenttir?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap D'dir. Fırat Nehri kıyısında yer alan ve "Çingene Kızı" gibi dünyaca ünlü mozaiklere ev sahipliği yapan antik kent, Gaziantep sınırları içerisindeki Zeugma'dır (IV numaralı alan). Diğerleri: I (Troya/Çanakkale), II (Efes/İzmir), III (Xanthos/Antalya) ve V (Ani/Kars).

Soru 5

Türkiye, coğrafi konumu gereği zengin enerji kaynaklarına sahip ülkeler ile bu enerjiyi tüketen gelişmiş ülkeler arasında doğal bir köprü durumundadır. Aşağıdaki boru hatlarından hangisi, Hazar Denizi havzasında üretilen doğalgazı Türkiye üzerinden doğrudan Avrupa pazarlarına taşımak amacıyla inşa edilen stratejik projelerden biridir?

  1. Kerkük - Yumurtalık Petrol Boru Hattı
  2. Mavi Akım Doğalgaz Boru Hattı
  3. Bakü - Tiflis - Ceyhan (BTC) Boru Hattı
  4. Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı (TANAP)
  5. İran - Türkiye Doğalgaz Boru Hattı
Açıklama: Doğru cevap D'dir. TANAP (Trans Anadolu Doğalgaz Boru Hattı), Azerbaycan'ın Şah Deniz-2 sahasından çıkarılan doğalgazı Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşımak için kurulan çok uluslu ve stratejik bir doğalgaz boru hattı projesidir. BTC petroldür, Mavi Akım ise Rusya'dan Türkiye'ye gaz getirir.

Soru 6

Serbest bölgeler, ülkenin siyasi sınırları içinde olmakla birlikte dış ticaret, vergi ve gümrük mevzuatlarının uygulanmadığı veya kısmen uygulandığı alanlardır. Grafikte Türkiye'deki bazı serbest bölgelerin ticaret hacimleri gösterilmiştir. Türkiye'de serbest bölgelerin kuruluş amaçları arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz?

  1. İhracata yönelik yatırım ve üretimi teşvik etmek
  2. Yabancı sermaye ve teknoloji girişini hızlandırmak
  3. Sadece iç piyasanın tüketim ihtiyacını karşılamak
  4. Uluslararası ticareti geliştirmek
  5. İşletmelere vergi muafiyeti gibi avantajlar sağlamak
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Serbest bölgelerin temel kuruluş amacı iç piyasanın ihtiyaçlarını karşılamak değil, aksine dış ticareti (ihracatı) artırmak, yabancı yatırımı çekmek ve uluslararası pazarlara rekabetçi ürünler sunmaktır.

Soru 7

Türkiye'de dağların uzanış doğrultusu kıyı ile iç kesimler arasındaki ulaşımı zorlaştırdığından, bu ulaşım genellikle geçitler ve tüneller vasıtasıyla sağlanır. Haritada numaralandırılan geçit/tünellerden hangisi, Doğu Karadeniz'i Doğu Anadolu'ya bağlayan güzergâhlardan biri olan Ovit Tüneli'dir?

  1. I
  2. II
  3. III
  4. IV
  5. V
Açıklama: Doğru cevap E'dir. Rize ile Erzurum'u birbirine bağlayan, Doğu Karadeniz dağlarını aşarak ulaşımı kolaylaştıran yapı Ovit Tüneli'dir ve haritada V numara ile gösterilmiştir. I (Ilgaz), II (Zigana), III (Belen) ve IV (Gülek) geçitleridir.

Soru 8

Türkiye Turizm Stratejisi kapsamında, turizmi çeşitlendirmek ve yıla yaymak amacıyla çeşitli tematik "Turizm Gelişim Koridorları" belirlenmiştir. Buna göre; Erzincan, Erzurum, Ağrı ve Kars illerini kapsayan turizm koridoru aşağıdakilerden hangisidir?

  1. İnanç Turizmi Koridoru
  2. Kış Turizmi Koridoru
  3. İpekyolu Turizm Koridoru
  4. Yayla Turizmi Koridoru
  5. Kültür Turizmi Koridoru
Açıklama: Doğru cevap B'dir. Turizm Stratejisi belgelerinde Erzincan, Erzurum, Ağrı ve Kars illerini içine alan ve bu illerdeki yüksek rakım ile uzun süren kar örtüsü avantajını kullanmayı hedefleyen güzergâh "Kış Turizmi Koridoru" olarak belirlenmiştir.

Soru 9

Grafikte Türkiye'nin dış ticaret taşımacılığında (değer ve miktar bazında toplam) kullanılan ulaşım türlerinin payları verilmiştir. En büyük paya sahip olan mavi renkli ulaşım türünün dış ticarette bu kadar baskın tercih edilmesinin ana etkeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Teslimat süresinin diğer tüm ulaşım yollarından daha kısa olması
  2. Sadece gelişmiş ülkelerle ticaret yapılması
  3. Tek seferde çok yüksek miktarda yükün en düşük maliyetle taşınabilmesi
  4. Kapıdan kapıya (fabrikadan doğrudan mağazaya) ulaşım sağlaması
  5. Karayollarına göre çevresel atık miktarının sıfır olması
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Grafikteki en büyük pay denizyolu taşımacılığına aittir. Denizyolu, uluslararası ticarette hızından ziyade "çok yüksek tonajlı yüklerin, çok uzun mesafelere, en ucuz maliyetle" taşınmasına olanak tanıdığı için tercih edilir.

Soru 10

Haritada Türkiye'nin "Ro-Ro taşımacılığı" (Tekerlekli araçların gemilerle taşınması) yaptığı bazı önemli limanlar numaralandırılmıştır. Bu taşımacılık türünün geliştirilmesinin dış ticaretimizdeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Karayolu sınır kapılarındaki yığılmaları ve ülkelerin transit geçiş kotalarını aşmak
  2. Yurt içi yolcu taşımacılığını denizyoluna kaydırmak
  3. Ham petrol ve doğalgaz ithalatını kolaylaştırmak
  4. Sadece komşu ülkelerle olan sınır ticaretini artırmak
  5. Demiryolu ağının yetersiz olduğu iç bölgelere ulaşımı sağlamak
Açıklama: Doğru cevap A'dır. Ro-Ro taşımacılığında tırlar ve kamyonlar gemilere bindirilerek deniz üzerinden karşı kıyılara (örneğin İtalya veya Fransa'ya) taşınır. Bu durum, özellikle Avrupa'ya ihracat yaparken sınır kapılarındaki (Kapıkule vb.) uzun kuyrukları ve transit ülkelerin koyduğu belge kotalarını aşmak için kritik bir çözümdür.

Soru 11

ÖzellikLiman
I. İhracat hacmi en geniş olan, serbest bölgeye sahip Akdeniz limanıdır.?
II. Demir çelik sanayisine bağlı olarak ağır sanayi yük taşımacılığında öndedir.?
III. Doğal liman olmasına rağmen hinterlandı dar olduğu için gelişememiştir.?

Yukarıda Türkiye'deki bazı limanların temel özellikleri verilmiştir. Bu özelliklerin ait olduğu limanlar aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru eşleştirilmiştir?

  1. Ambarlı - İzmir - Trabzon
  2. İzmir - Samsun - Antalya
  3. Mersin - İskenderun - Sinop
  4. İskenderun - Mersin - Rize
  5. İzmit - Bandırma - Zonguldak
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Akdeniz'in en büyük ihracat ve serbest bölge limanı Mersin'dir (I). Ağır sanayi ve demir çelik denilince akla İskenderun Limanı gelir (II). Doğal liman olup Küre Dağları yüzünden iç kesimlerle bağlantısı (hinterlandı) zayıf olan liman ise Sinop'tur (III).

Soru 12

Türkiye'de yer şekillerinin kısa mesafelerde değişiklik göstermesi, farklı turizm türlerinin gelişmesine olanak sağlamıştır. Buna göre, aşağıdaki "yer şekli - turizm türü" eşleştirmelerinden hangisi Türkiye coğrafyası için geçerli bir durum değildir?

  1. Karstik aşınım ve birikim şekilleri - Mağara turizmi
  2. Volkanik arazilerdeki tüf yapıları - Kültür ve balon turizmi
  3. Geniş tabanlı vadi ve alüvyal deltalar - Kış ve kayak turizmi
  4. Fay hatlarının yoğun olduğu çöküntü alanları - Termal turizm
  5. Eğimin fazla olduğu derin kanyon vadiler - Rafting turizmi
Açıklama: Doğru cevap C'dir. Kış ve kayak turizmi için yüksek rakım, eğim ve uzun süreli kar örtüsü gerekir. Oysa geniş tabanlı vadiler ve alüvyal deltalar (Çukurova, Bafra vb.), deniz seviyesine yakın, düz, ılıman iklimli alanlar olduğu için buralarda kış turizmi yapılamaz. Diğer eşleştirmeler Türkiye coğrafyasına uygundur.