Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
TEST - 2
Soru 1: 1917 yılındaki mektubuyla Filistin topraklarında bir "Yahudi Milli Yurdu" (İsrail devleti) kurulmasını desteklediğini ilan eden ve Ortadoğu'nun kaderini değiştiren ünlü İngiliz belgesi (deklarasyonu) aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) Balfour Deklarasyonu
Açıklama: İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur Balfour, 1917 yılında Siyonist hareketin önderlerinden Lord Rothschild'e gönderdiği mektupla (deklarasyonla) İngiltere'nin Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasını desteklediğini açıklamıştır. Bu belge İsrail devletinin kuruluşunun en önemli diplomatik temelidir.
Soru 2: Lenin'in ölümünden sonra Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) liderliğini üstlenen Stalin döneminde tarımsal üretimi artırmak ve devlete bağlamak amacıyla köylülerin küçük arazilerinin zorla birleştirilerek dev tarım çiftliklerine dönüştürüldüğü sisteme ne ad verilir?
Doğru Cevap: A) Kollektifleştirme (Kolhoz)
Açıklama: Stalin, NEP (Yeni Ekonomik Politika) dönemindeki nispi serbestliği bitirerek köylülerin topraklarına ve hayvanlarına devlet adına el koymuş, "Kolhoz" adı verilen devasa kolektif çiftlikler kurmuştur. Bu zorunlu politika direnişle karşılaşmış ve milyonlarca insanın (özellikle Ukrayna ve Türkistan'da) sürgününe veya ölümüne neden olmuştur.
Soru 3: İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Türkiye'de savaşın getirdiği karaborsa, stokçuluk ve enflasyonla mücadele etmek, devlete ekonomiye doğrudan müdahale yetkisi vermek amacıyla 1940 yılında çıkarılan yasa aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: B) Milli Korunma Kanunu
Açıklama: Milli Korunma Kanunu, II. Dünya Savaşı'nın olağanüstü koşullarında (1940) hükümete üretimi denetleme, fiyatları belirleme, gerekirse el koyma ve vatandaşları zorunlu çalıştırma gibi çok geniş ekonomik yetkiler veren bir kanundur.
Soru 4: II. Dünya Savaşı sırasında, Hitler komutasındaki Alman ordularının 1941 yılında "Hayat Sahası" politikası gereği SSCB'yi işgal etmek amacıyla başlattığı büyük ancak Rus kışına yenik düşen askeri harekatın kod adı nedir?
Doğru Cevap: D) Barbarossa Harekatı
Açıklama: Nazi Almanyası, 1939'daki saldırmazlık paktını bozarak 1941'de devasa bir orduyla SSCB'ye saldırmış ve Barbarossa Harekatı'nı başlatmıştır. Ancak harekat Stalingrad önlerinde Rus direnişi ve ağır kış şartları nedeniyle başarısız olmuş, savaşın seyrini Müttefikler lehine değiştirmiştir.
Soru 5: Soğuk Savaş döneminde, ABD'nin Avrupa ülkelerini ekonomik olarak kalkındırmak için uyguladığı Marshall Planı'na karşılık olarak, SSCB'nin Doğu Bloku ülkeleri arasındaki ekonomik dayanışma ve işbirliğini artırmak amacıyla kurduğu teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) COMECON (Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi)
Açıklama: Marshall Planı'nın Doğu Avrupa ülkelerini Batı kampına çekmesini engellemek isteyen SSCB, 1949 yılında sosyalist ülkeler arasında ticareti ve ekonomik dayanışmayı sağlamak için COMECON'u kurmuştur. (Varşova Paktı askeri, Kominform ise siyasi/ideolojik bir kurumdur).
Soru 6: 1947 yılında İngiltere'nin çekilmesiyle bağımsızlığını kazanan Hindistan ve Pakistan arasında, günümüze kadar devam eden ve zaman zaman savaşa dönüşen temel sınır anlaşmazlığı (sorunu) hangi bölge üzerinden yaşanmaktadır?
Doğru Cevap: B) Keşmir
Açıklama: Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olmasına rağmen yöneticisi Hindu olan Keşmir bölgesi, Hindistan ile Pakistan arasında paylaşılmayan bir bölgedir. BM'nin halk oylaması kararına Hindistan uymadığı için bölge günümüzde de nükleer güce sahip iki ülke arasında potansiyel bir savaş sebebidir.
Soru 7: Arap-İsrail savaşlarının dönüm noktalarından biri olan; ABD'nin arabuluculuğunda 1978 yılında imzalanan ve Mısır'ın İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap devleti olmasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: A) Camp David Antlaşmaları
Açıklama: Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin arasında, ABD Başkanı Jimmy Carter'ın arabuluculuğuyla imzalanan Camp David antlaşmaları, Mısır'ın İsrail'i tanıması ve Arap dünyasından dışlanmasıyla sonuçlanmış tarihi bir anlaşmadır.
Soru 8: 1974 yılında Kıbrıs'taki Türklere yönelik katliamları durdurmak ve Yunan cuntasının adayı ilhak etmesini (Enosis) engellemek amacıyla Türkiye tarafından gerçekleştirilen "Kıbrıs Barış Harekatı"nın başlangıç parolası aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: D) Ayşe tatile çıksın
Açıklama: Cenevre'de süren barış görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine, Dışişleri Bakanı Turan Güneş'in Başbakan Bülent Ecevit'e ilettiği "Ayşe tatile çıksın" parolası (kızı Ayşe'nin adından gelir) ile II. Kıbrıs Barış Harekatı başlatılmıştır.
Soru 9: 1980 ile 1988 yılları arasında sınır anlaşmazlıkları (Şattülarap su yolu vb.) ve rejim ihracı korkusu nedeniyle birbirleriyle savaşan, ancak her iki tarafın da net bir zafer kazanamadan milyonlarca kayıp verdiği savaş hangi iki ülke arasında yaşanmıştır?
Doğru Cevap: B) İran - Irak
Açıklama: 1979 İran İslam Devrimi'nin ardından Saddam Hüseyin liderliğindeki Irak'ın İran'a saldırmasıyla başlayan savaş 8 yıl sürmüş, her iki ülke ekonomisini çökertmiş ve Ortadoğu'daki güç dengelerini sarsmıştır. (Savaş sırasında Irak yönetimi Halepçe'de kimyasal silah kullanmıştır).
Soru 10: 1992 yılında Hollanda'da imzalanarak yürürlüğe giren ve "Avrupa Ekonomik Topluluğu"nun siyasi ve ekonomik bütünleşmesini bir üst seviyeye taşıyarak "Avrupa Birliği (AB)" adını almasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: A) Maastricht Antlaşması
Açıklama: Maastricht Antlaşması, topluluğun sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi, hukuki ve ortak para (Euro) birimine geçiş gibi hedeflerini belirleyerek bugünkü "Avrupa Birliği"nin hukuki temelini atmıştır.
Soru 11: 1992-1995 yılları arasında Avrupa'nın ortasında yaşanan ve Sırpların büyük katliamlar yaptığı (Srebrenitsa Katliamı) Bosna Savaşı'nı sona erdiren, Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç'in de imzaladığı barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: D) Dayton Antlaşması
Açıklama: ABD'nin Ohio eyaletindeki Dayton kentinde, Bosna-Hersek (Aliya İzzetbegoviç), Sırbistan ve Hırvatistan liderleri arasında imzalanan bu antlaşma ile Bosna Savaşı sona ermiş ve Bosna-Hersek devleti federal bir yapıya kavuşturulmuştur.
Soru 12: 1991 yılında SSCB'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarına kavuşan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan) ile Türkiye arasındaki ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğini sağlamak amacıyla 1992 yılında kurulan Türk teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı)
Açıklama: TİKA, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazanan yeni Türk devletlerine ve diğer gelişmekte olan ülkelere teknik, ekonomik, sosyal ve kültürel yardımlar sağlamak, kalkınmalarına destek olmak amacıyla 1992 yılında Dışişleri Bakanlığına bağlı olarak kurulmuştur.
Çağdaş Türk ve Dünya Tarihi
TEST - 2
Soru 1: 1917 yılındaki mektubuyla Filistin topraklarında bir "Yahudi Milli Yurdu" (İsrail devleti) kurulmasını desteklediğini ilan eden ve Ortadoğu'nun kaderini değiştiren ünlü İngiliz belgesi (deklarasyonu) aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) Balfour Deklarasyonu
Açıklama: İngiltere Dışişleri Bakanı Arthur Balfour, 1917 yılında Siyonist hareketin önderlerinden Lord Rothschild'e gönderdiği mektupla (deklarasyonla) İngiltere'nin Filistin'de bir Yahudi devleti kurulmasını desteklediğini açıklamıştır. Bu belge İsrail devletinin kuruluşunun en önemli diplomatik temelidir.
Soru 2: Lenin'in ölümünden sonra Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) liderliğini üstlenen Stalin döneminde tarımsal üretimi artırmak ve devlete bağlamak amacıyla köylülerin küçük arazilerinin zorla birleştirilerek dev tarım çiftliklerine dönüştürüldüğü sisteme ne ad verilir?
Doğru Cevap: A) Kollektifleştirme (Kolhoz)
Açıklama: Stalin, NEP (Yeni Ekonomik Politika) dönemindeki nispi serbestliği bitirerek köylülerin topraklarına ve hayvanlarına devlet adına el koymuş, "Kolhoz" adı verilen devasa kolektif çiftlikler kurmuştur. Bu zorunlu politika direnişle karşılaşmış ve milyonlarca insanın (özellikle Ukrayna ve Türkistan'da) sürgününe veya ölümüne neden olmuştur.
Soru 3: İkinci Dünya Savaşı yıllarında, Türkiye'de savaşın getirdiği karaborsa, stokçuluk ve enflasyonla mücadele etmek, devlete ekonomiye doğrudan müdahale yetkisi vermek amacıyla 1940 yılında çıkarılan yasa aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: B) Milli Korunma Kanunu
Açıklama: Milli Korunma Kanunu, II. Dünya Savaşı'nın olağanüstü koşullarında (1940) hükümete üretimi denetleme, fiyatları belirleme, gerekirse el koyma ve vatandaşları zorunlu çalıştırma gibi çok geniş ekonomik yetkiler veren bir kanundur.
Soru 4: II. Dünya Savaşı sırasında, Hitler komutasındaki Alman ordularının 1941 yılında "Hayat Sahası" politikası gereği SSCB'yi işgal etmek amacıyla başlattığı büyük ancak Rus kışına yenik düşen askeri harekatın kod adı nedir?
Doğru Cevap: D) Barbarossa Harekatı
Açıklama: Nazi Almanyası, 1939'daki saldırmazlık paktını bozarak 1941'de devasa bir orduyla SSCB'ye saldırmış ve Barbarossa Harekatı'nı başlatmıştır. Ancak harekat Stalingrad önlerinde Rus direnişi ve ağır kış şartları nedeniyle başarısız olmuş, savaşın seyrini Müttefikler lehine değiştirmiştir.
Soru 5: Soğuk Savaş döneminde, ABD'nin Avrupa ülkelerini ekonomik olarak kalkındırmak için uyguladığı Marshall Planı'na karşılık olarak, SSCB'nin Doğu Bloku ülkeleri arasındaki ekonomik dayanışma ve işbirliğini artırmak amacıyla kurduğu teşkilat aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) COMECON (Karşılıklı Ekonomik Yardımlaşma Konseyi)
Açıklama: Marshall Planı'nın Doğu Avrupa ülkelerini Batı kampına çekmesini engellemek isteyen SSCB, 1949 yılında sosyalist ülkeler arasında ticareti ve ekonomik dayanışmayı sağlamak için COMECON'u kurmuştur. (Varşova Paktı askeri, Kominform ise siyasi/ideolojik bir kurumdur).
Soru 6: 1947 yılında İngiltere'nin çekilmesiyle bağımsızlığını kazanan Hindistan ve Pakistan arasında, günümüze kadar devam eden ve zaman zaman savaşa dönüşen temel sınır anlaşmazlığı (sorunu) hangi bölge üzerinden yaşanmaktadır?
Doğru Cevap: B) Keşmir
Açıklama: Nüfusunun çoğunluğu Müslüman olmasına rağmen yöneticisi Hindu olan Keşmir bölgesi, Hindistan ile Pakistan arasında paylaşılmayan bir bölgedir. BM'nin halk oylaması kararına Hindistan uymadığı için bölge günümüzde de nükleer güce sahip iki ülke arasında potansiyel bir savaş sebebidir.
Soru 7: Arap-İsrail savaşlarının dönüm noktalarından biri olan; ABD'nin arabuluculuğunda 1978 yılında imzalanan ve Mısır'ın İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap devleti olmasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: A) Camp David Antlaşmaları
Açıklama: Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin arasında, ABD Başkanı Jimmy Carter'ın arabuluculuğuyla imzalanan Camp David antlaşmaları, Mısır'ın İsrail'i tanıması ve Arap dünyasından dışlanmasıyla sonuçlanmış tarihi bir anlaşmadır.
Soru 8: 1974 yılında Kıbrıs'taki Türklere yönelik katliamları durdurmak ve Yunan cuntasının adayı ilhak etmesini (Enosis) engellemek amacıyla Türkiye tarafından gerçekleştirilen "Kıbrıs Barış Harekatı"nın başlangıç parolası aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: D) Ayşe tatile çıksın
Açıklama: Cenevre'de süren barış görüşmelerinin sonuçsuz kalması üzerine, Dışişleri Bakanı Turan Güneş'in Başbakan Bülent Ecevit'e ilettiği "Ayşe tatile çıksın" parolası (kızı Ayşe'nin adından gelir) ile II. Kıbrıs Barış Harekatı başlatılmıştır.
Soru 9: 1980 ile 1988 yılları arasında sınır anlaşmazlıkları (Şattülarap su yolu vb.) ve rejim ihracı korkusu nedeniyle birbirleriyle savaşan, ancak her iki tarafın da net bir zafer kazanamadan milyonlarca kayıp verdiği savaş hangi iki ülke arasında yaşanmıştır?
Doğru Cevap: B) İran - Irak
Açıklama: 1979 İran İslam Devrimi'nin ardından Saddam Hüseyin liderliğindeki Irak'ın İran'a saldırmasıyla başlayan savaş 8 yıl sürmüş, her iki ülke ekonomisini çökertmiş ve Ortadoğu'daki güç dengelerini sarsmıştır. (Savaş sırasında Irak yönetimi Halepçe'de kimyasal silah kullanmıştır).
Soru 10: 1992 yılında Hollanda'da imzalanarak yürürlüğe giren ve "Avrupa Ekonomik Topluluğu"nun siyasi ve ekonomik bütünleşmesini bir üst seviyeye taşıyarak "Avrupa Birliği (AB)" adını almasını sağlayan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: A) Maastricht Antlaşması
Açıklama: Maastricht Antlaşması, topluluğun sadece ekonomik değil, aynı zamanda siyasi, hukuki ve ortak para (Euro) birimine geçiş gibi hedeflerini belirleyerek bugünkü "Avrupa Birliği"nin hukuki temelini atmıştır.
Soru 11: 1992-1995 yılları arasında Avrupa'nın ortasında yaşanan ve Sırpların büyük katliamlar yaptığı (Srebrenitsa Katliamı) Bosna Savaşı'nı sona erdiren, Bilge Kral Aliya İzzetbegoviç'in de imzaladığı barış antlaşması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: D) Dayton Antlaşması
Açıklama: ABD'nin Ohio eyaletindeki Dayton kentinde, Bosna-Hersek (Aliya İzzetbegoviç), Sırbistan ve Hırvatistan liderleri arasında imzalanan bu antlaşma ile Bosna Savaşı sona ermiş ve Bosna-Hersek devleti federal bir yapıya kavuşturulmuştur.
Soru 12: 1991 yılında SSCB'nin dağılmasıyla bağımsızlıklarına kavuşan Orta Asya Türk Cumhuriyetleri (Azerbaycan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan, Kırgızistan) ile Türkiye arasındaki ekonomik, kültürel ve teknik işbirliğini sağlamak amacıyla 1992 yılında kurulan Türk teşkilatı aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru Cevap: C) TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı)
Açıklama: TİKA, Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından bağımsızlığını kazanan yeni Türk devletlerine ve diğer gelişmekte olan ülkelere teknik, ekonomik, sosyal ve kültürel yardımlar sağlamak, kalkınmalarına destek olmak amacıyla 1992 yılında Dışişleri Bakanlığına bağlı olarak kurulmuştur.